Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Akceptuję

Boże Narodzenie 2023 spędzimy rodzinnie, z choinką i opłatkiem, ale rzadko z 12 potrawami, śpiewając kolędy i wychodząc na pasterkę.

2023-12-18

Boże Narodzenie jest dla większości Polaków bardzo rodzinnym świętem, podczas którego kultywuje się wiele tradycji, niezależnie od tego czy obrzędy religijne są praktykowane na co dzień. Po pierwsze wieczór wigilijny 86% Polaków zamierza spędzić w gronie rodzinnym. Po drugie, aż u 79% Polaków pojawi się choinka, a u 76% opłatek. Po trzecie, u 86% na stole pojawi się jedna z dwóch tradycyjnych wigilijnych zup: barszcz czerwony u 73% Polaków oraz zupa grzybowa u 33%.

Warto podkreślić, że mimo tradycyjnego sposobu spędzania świąt, na pasterkę wybiera się zaledwie 24% Polaków, wspólne śpiewanie kolęd kultywuje 27%, a przygotowanie 12 potraw planuje 39%.

Boże Narodzenie to oczywiście też prezenty. W tym roku 30% Polaków, którzy kupią prezenty, przeznaczy na nie między 250 a 500 zł. Równocześnie, dla największej grupy (63%) miejscem zakupu prezentów będzie Internet.

 

Jak Polacy planują spędzić najbliższe Boże Narodzenie?

Większość Polaków (86%) planuje spędzić tegoroczny wieczór wigilijny w gronie najbliższych: we własnym domu bez gości (38%) lub z gośćmi (26%) albo u kogoś z rodziny (22%). Polaków, którzy nie obchodzą wigilii jest tylko 3%, a osób, które same spędzą ten wieczór – 5%.

Boże Narodzenie, a szczególnie wieczór wigilijny, to już nie jest święto czysto religijne, powiązane z chrześcijaństwem. Mimo rosnącej z roku na rok liczby osób deklarujących odejście od kościoła, ateizm, czy wręcz wrogość wobec kościoła i religii, to tylko 3% Polaków twierdzi, że nie celebruje wigilii, co wyraźnie pokazuje, że również dla wiele osób niezwiązanych z kościołem, a nawet jego przeciwników Święta Bożego Narodzenia są ważne. Niezależnie od związku z kościołem, większość Polaków stara się kultywować tradycje związane ze Świętami Bożego Narodzenia, jak np. spędzając ten czas w gronie najbliższych, dekorując choinkę i dzieląc się opłatkiem, albo przygotowując na ten wieczór jedną (a czasami nawet dwie) z tradycyjnych wigilijnych zup: barszcz czerwony lub grzybową – mówi prof. Dominika Maison

 

Najsilniejsze bożonarodzeniowe tradycje

Choinka, to zdecydowanie najsilniejszy element bożonarodzeniowej tradycji – choinkę w swoim domu planuje mieć aż 79% Polaków. Obok choinki, drugim nieodzownym elementem Świąt Bożego Narodzenia jest opłatek – 76% Polaków będzie go miało w swoim domu. W dalszej kolejności, aczkolwiek cały czas u minimum połowy Polaków pojawią się prezenty pod choinką (59%), dodatkowy talerz podczas kolacji wigilijnej (55%), słuchanie kolęd (51%) i siano pod obrusem (50%). Element bezpośrednio powiązany z religią – czyli wyjście na pasterkę – zadeklarowało tylko 24% Polaków. Zdecydowanie wśród tych osób jest więcej osób starszych (powyżej 55 roku życia – 27%) i mieszkających na wsi (32%).

Choć już w wielu polskich domach nie przywiązuje się wagi do tego, aby w wieczór wigilijny na stole pojawiło się 12 potraw, to jednak w większości domów jest zupa. Zdecydowanie faworytem jest barszcz czerwony (73% Polaków zje ją w wieczór wigilijny), a na drugim miejscu jest zupa grzybowa (33%). U 23% Polaków na stole wigilijnym zagoszczą obie zupy – i barszcz, i żurek – co stanowi często kompromis między dwiema tradycjami kulinarnymi. Natomiast u 6% Polaków będzie inna zupa, np. rybna lub zupa owocowa z suszu.

  

A co z prezentami?

Prezenty pod choinką stanowią ważny element tradycji świątecznej w Polsce. W tym roku największa grupa Polaków (63%) zamierza kupić prezenty przez Internet. Nieco mniej wybierze się do sklepu stacjonarnego – 57%. Jak widać, spora część kupi prezenty i tu i tu.

Widać, że Internet jest obecnie dominującym miejscem zakupów, ale przede wszystkim wśród osób młodych – w grupie 25-44 lata aż 74% kupuje prezenty przez Internet, a wśród osób powyżej 55 roku życia – 56%. W wyborze miejsca zakupu prezentów ma również bardzo duże znaczenie wykształcenie – 74% osób z wyższym wykształceniem poszuka prezentów w sieci, a tylko 33% osób z wykształceniem podstawowym lub zawodowym.

 

Święta Bożego Narodzenia są coraz bardziej świętem komercyjnym, nie tylko w Polsce, ale i w wielu innych krajach na świecie, i to nie tylko należących do kultury chrześcijańskiej. Długo przed świętami pojawiają się w sklepach dekoracje świąteczne, świąteczna muzyka lub nawet świąteczne zapachy – wszystko to, aby nas skłonić do zakupu prezentów, potraw czy dekoracji świątecznych. W tym kontekście bardzo ciekawe jest to, że mimo tych wysiłków sklepy stacjonarne stają się coraz mniej ważnym miejscem zakupu prezentów i z roku na rok tracą kosztem zakupów w sieci. W tym roku prezenty na Święta Bożego Narodzenia niemal ¼ Polaków kupi tylko przez Internet.  – mówi prof. Dominika Maison

 

Najczęściej wskazywaną kwotą, jaką Polacy planują przeznaczyć na prezenty to między 251 a 500 zł – wskazało tak 30% Polaków. Zdecydowania większość Polaków – aż 85% – planuje zmieścić się w kwocie poniżej 1000 złotych. Natomiast pozostałe 15% planuje wydatek powyżej 1000 zł.

Dla niemal połowy Polaków (46%) kwota, którą zamierzają wydać w tym roku jest taka sama co w zeszłym roku, natomiast wśród pozostałych jest nieco więcej osób, które w tym roku wydadzą na prezenty świąteczne mniej w stosunku do ubiegłego, niż tych, którzy wydadzą więcej.

 


Nota metodologiczna: Badanie przeprowadzone na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna. Próba ogólnopolska losowo-kwotowa N=1099 osób w wieku od 18 lat wzwyż. Kwoty dobrane wg reprezentacji w populacji dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Termin realizacji: 8 - 11 grudnia 2023 roku. Metoda: CAWI.

DOMINIKA MAISON – profesor psychologii, pracuje na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się naukowo psychologią konsumenta. Od lat z powodzeniem łączy teorię z praktyką prowadząc badania marketingowe i społeczne. Specjalizuje się w marketingu społecznym, badaniach postaw i zachowań finansowych oraz zachowań żywieniowych. Autorka ponad 120 artykułów naukowych i kilkunastu książek, między innymi "Psychologia konsumenta" (2014, PWN), "The Psychology of financial consumer behavior" (Springer, 2019) i najnowsza „Jakościowe metody badań społecznych. Podejście aplikacyjne” (PWN, 2022)

Udostępnij artykuł: